Reklam
1840 LONDRA KONFERANSI
- M. Ali Paşa Fransa’nın desteğini alarak 1839’da tekrar ayaklanarak, Nizip Savaşı’nda Osmanlı ordusunu yendi. İngiltere olaylara müdahale ederek, Mısır sorununu çözmek üzere Avrupa’da bir konferans toplanmasını sağladı.
- Konferansa Fransa katılmadı. İngiltere, Rusya, Prusya, Avusturya ve Osmanlı Devleti katıldı. Buna göre:
• Mısır valiliği babadan oğula geçmek şartıyla M. Ali Paşa’ya bırakıldı.
• Adana ve Suriye valilikleri geri alındı.
• Mısır vergileri padişah adına toplanacak ve vergilerin dörtte biri merkeze gönderilecek.

***ÖNEMİ :

- Bu anlaşma ile Mısır sorunu kesin olarak çözülmüştür.
- İngiltere doğu Akdeniz’deki çıkarlarını korumayı başarmıştır.
- Osmanlı Devleti’nin tek başına toprak bütünlüğünü koruyamayacağı bir kez daha anlaşılmıştır.
- Osmanlı Devleti bu isyan sırasında Avrupalı devletlerin desteğini alabilmek amacıyla Tanzimat Fermanı’nı ilen etmiştir.

BOĞAZLAR SORUNU
- 1833 Hünkar İskelesi Anlaşması ile Ruslar boğazlar konusunda, İngiltere ve Fransa’dan daha etkin bir konuma geldi. 1841’de bu anlaşmanın süresinin dolmasının üzerine İngiltere ve Fransa bu meseleyi çözmek amacıyla bir konferans düzenlediler.

1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi

- Konferansa İngiltere, Fransa, Rusya, Prusya ve Osmanlı katıldı.
• Boğazlar Osmanlı egemenliğinde kalacak.
• Savaş zamanında boğazlar savaş gemilerine kapatılacak.
• Bu durum Avrupa devletlerinin garantisi altında olacak.

***ÖNEMİ :


- Bu anlaşmayla Boğazlar uluslar arası bir statü aldı ve sonuçlandı.
- Osmanlı Devleti’nin boğazlar üzerindeki mutlak otoritesi sona erdi.
- Anlaşmadan en karlı İngiltere çıkarken, Rusya Karadeniz’e hapsedildi.

MÜLTECİER SORUNU
- 1848’de Avusturya ve Rusya’nın baskısına dayanamayan Macarlar ve Lehler, göç ederek Osmanlıya sığındılar. Bunlar geri istendiyseler de Osmanlı Devleti vermedi. Bir rapor hazırlayarak Avrupa kamu oyuna sundu. Osmanlı devleti lehine Avrupa’da gösteriler oldu. İngiltere ve Fransa’da Osmanlıdan yana tavır koyunca Rusya ve Avusturya isteklerinden vazgeçtiler.
• Osmanlının sergilemiş olduğu bu tavır, Kırım Savaşı’nda İngiltere ve Fransa’nın desteğini almasını sağlamıştır.

1853-1856 KIRIM SAVAŞI
- Ruslar 1853’te Eflak ve Boğdan’ı işgal ettiler.
- İngiltere ve Fransa Osmanlının yanında yer aldı. Daha sonra Piyomente de buna katıldı.
- Ruslar Sinop önlerindeki Osmanlı donanmasını yaktılar.
- Müttefiklerin baskılarına dayanamayan Rusya barış istedi. Bunun üzerine Paris’te bir konferans toplandı.

1856 Paris Antlaşması

- Osmanlı Devleti Avrupa devleti sayılacak. Toprakları Avrupalı devletlerin garantisi altında olacak.
- Karadeniz tarafsız olacak, Rusya ve Osmanlı burada tersane ve donanma bulunduramayacak.
- İki tarafta savaşta aldığı yerleri geri verecek.
- Eflak ve Boğdan’a ayrıcalıklar tanınacak.
- Islahat Fermanı bir iyi niyet göstergesi sayılacak bu sebeple Osmanlının iç işlerine karışılmayacak.

SONUÇ :
- Osmanlı Devleti savaş kazanmasına rağmen yenik muamelesi görmüş ve Karadeniz’de donanma bulundurma hakkını bile kaybetmiştir.
- Osmanlı Devleti ilk defa Avrupa devleti sayılmıştır.
- Osmanlı Devleti’nin imzaladığı son kazançlı anlaşmadır.
- Osmanlı Devleti ilk defa bu savaş sırasında dış borç almıştır.
- Osmanlı Devleti ilk defa bu anlaşma ile kapitülasyonları kaldırmayı gündeme getirmiştir.
- Rusya’nın Balkanlardan ilerlemesi engellenince, Rusya doğu politikasına önem verecek ve Asya içlerine ilerleme siyaseti izleyecektir.

1871 LONDRA KONFERANSI
- 1870’de İtalya’nın 1871’de Almanya’nın milli birliklerini kurmaları Avrupa’da dengeleri yeniden değiştirdi. Sömürge yarışı daha da kızıştı. Rusya bu durumdan yararlanarak Londra Konferansı’nı toplamayı başardı. Buna göre:
• Paris Anlaşması’ndaki Ruslar Karadeniz’de tersane ve donanma bulunduramaz hükmü kaldırılacak.
• Boğazların savaş zamanında kapatılması hükmü devam edecek.

***Önemi : Ruslar Karadeniz’de yeniden üstün konuma geldiler. Böylece Osmanlıyı parçalamak ve Panslavizm’i uygulayabilmek için uygun fırsat buldular.


İSTANBL KONFERANSI – 1876
- 1875’te Hersek’te başlayan isyan dalgasının bütün Balkanlara yayılması üzerine Avrupalı devletler bunalımı çözmek amacıyla İstanbul’da bir araya geldiler.
- Konferansa İngiltere, Fransa, Avusturya, Almanya ve İtalya katıldı. Bosna- Hersek’e özeklik verilmesi maddesini Osmanlı Devleti reddedince Rusya ile savaş yeniden başladı.

Not : Osmanlı Devleti bu sırada I. Meşrutiyeti ilan etti.

1877-78 OSMANLI – RUS SAVAŞI ( 93 HARBİ )
- Ruslar doğuda Erzurum, batıda Yeşilköy’e kadar ilerleyince Abdülhamit barış istemek zorunda kaldı.

AYASTEFANOS ANTLAŞMASI – 1877
- Sırbistan, Romanya ve Karadağ bağımsız olacak.
- Bosna- Hersek’e muhtariyet verilecek.
- Büyük Bulgaristan krallığı kurulacak.
- Kars, Ardahan Doğu Beyazıt ve Batum Rusya’ya verilecek.
- Girit ve Ermenistan’da ıslahatlar yapılacak.

*ÖNEMİ:

- Rusya’nın güçlenmesini istemeye İngiltere, Almanya ve Avusturya’nın itirazı üzerine anlaşma yürürlüğe girmemiştir. Bunun yerine Berlin Ant. imzalanmıştır.
- Osmanlı tarihinde imzalandığı halde yürürlüğe girmeyen ilk anlaşmadır.
- Ermeni sorunu ilk kez bir anlaşmada yere almıştır.

BERLİN ANTLAŞMASI – 1878
- Sırbistan, Karadağ ve Romanya’ya tam bağımsızlık verilecek.
- Bulgaristan üçe ayrılacak.
- Bosna- Hersek’in yönetimi Avusturya’ya verilecek.
- Girit ve Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahatlar yapılacak.
- Doğu Beyazıt Osmanlıda kaldı. Kars, Ardahan ve Batum Rusya’ya verildi.
- Osmanlı Devleti savaş tazminatı ödeyecek.

ÖNEMİ :
- Osmanlı Devleti bu tarihten sonra hızla dağılmaya başladı.
- Ermeni Sorunu uluslar arası bir sorun oldu.
- İngiltere Osmanlıyı korumaktan vazgeçip, parçalama politikasına başladı.
- Rusya ile I. Dünya Savaşı’na kadar barış süreci başladı.


BERLİN ANTLAŞMASI’NDAN SONRA OSMANLI DEVLETİ ( 1878-1908)
1. Kıbrıs’ın Kaybedilmesi – 1878

- İngiltere, Osmanlı Devleti’ni Rusya’ya karşı korumak ve Berlin’de Osmanlıya destek vermek karşılığında Kıbrıs’ın yönetimini aldı.
- 1914’de ise adayı resmen işgal etti.

2. Tunus’un Fransa Tarafından İşgali – 1881

- Fransa Akdeniz’de güç kazanmak amacıyla Tunus’u işgal etti.

3. Mısır’ın İngiltere Tarafından İşgali – 1882

- Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla önemi daha da artan Mısır, İngilizler tarafından 1882’de işgal edildi.

4. Girit Meselesi – 1897

- Yunanistan 1896’da Girit’te bir ayaklanma çıkardı. Ancak Osmanlı ordusu Yunan ordusunu Dömeke Meydan Muharebesi’nde yenilgiye uğratarak Mora’ya girdiler.
- Avrupalı devletlerin müdahalesiyle İstanbul’da bir konferans toplandı. Buna göre:
• Yunanlılar Girit’ten çekilecek.
• Girit özerk olacak ve Yunan soyundan biri burada prens olacak.
• 1908’de Girit isyan ederek Yunanistan’a bağlandığını ilan etti.
5. Avusturya’nın Bosna- Hersek’i İşgali – 1908

- 1878’de yönetimi Avusturya’ya verilen Bosna- Hersek 1908’de resmen işgal edildi.

XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI
XIX. Yüzyıl ıslahatları öncekilere göre daha kapsamlıdır. Milliyetçilik isyanları ve liberal düşüncelerin yaygınlaşması ıslahatları yönlendirmiştir. Bu dönem ıslahatları üç başlık altında incelenebilir. Bunlar:

1. II. MAHMUT DÖNEMİ ISLAHATLARI – 1808/ 1839
a- Yönetim ve Hükümet Alanında Yapılan Islahatlar

- Yaptığı ıslahatlarla devlete batılı bir karakter vermeye çalışmış olan II. Mahmut döneminde ilk kez çok yönlü ıslahatlar yapılmıştır.

Sened-i İttifak – 1808

- Ayanlarla padişah arasında imzalanmıştır. Buna göre:
• Ayanlar devlet emirlerine ve yapılacak ıslahatlara itaat edecekler.
• Buna karşılık bulundukları yerlerde devlet adına vergi ve asker toplayabilecekler.

ÖNEMİ :
- Sened-i İttifak padişahın bazı yetkilerini kısıtlayan ilk belgedir. ( 1215’te İngiltere’de imzalanan Magna Carta’ya benzetilebilir.)
- Padişah ayanları resmen tanımıştır. Bu durum devletin ayanlara bile söz geçiremeyecek kadar zayıf olduğunun bir göstergesidir.

Not: II. Mahmut Alemdar olayından sonra bunu yürürlükten kaldırmıştır.

Yapılan Diğer Islahatlar İse Şunlardır:

1. Divan örgütü kaldırılarak yerine bakanlıklar kuruldu.
2. Tımar ve Zeamet kaldırılarak yerine memurlara maaş bağlandı.
3. Devlet memurlarının rütbe nişan verilmesi yoluyla terfi etmeleri sağlandı.
4. Devlet hizmetinde çalışanların öldükten sonra mallarına el konulması kuralı ( müsadere ) kaldırıldı.
5. Eski büyü killer bölünerek yenileri kuruldu. Başlarına maaşlı valiler atandı.
6. Askeri, idari, hukuki işlerde danışma meclisleri kuruldu.
- Dar-ı Şuray- ı Askeri--------------------------askeri işler
- Dar-ı Şuray- ı Bab-ı Ali-----------------------idari işler
- Meclis- i Valay- ı Ahkam-ı Adliye----------adli işler
7. Memurların, fes, ceket ve pantolon giymeleri mecburiyeti getirildi.
8. Posta ve karantina teşkilatı kuruldu.
9. Askeri maçlı bir nüfus sayımı yapıldı.


b- Askeri Alanda Yapılan Islahatlar

1. Alemdar Mustafa Paşa “Sekban-ı Cedid” adıyla bir ordu kurduysa da yeniçeriler kendisiyle birlikte bu orduyu da ortadan kaldırdılar.
2. “Eşkinci Ocağı” adıyla bir ordu daha kuruldu. Yeniçeriler bunu da ortadan kaldırmak isteyince, yeniçeri ocağı ortadan kaldırıldı. ( Vakay-ı Hayriye 1826 )
3. Yeniçeri Ocağının yerine “Asakir-i Mansure-i Muhammediye” adıyla yeni bir ordu kuruldu.

c- Eğitim, Kültür ve Sosyal Alanda Yapılan Islahatlar

1. Devlet memuru yetiştirmek amacıyla, “Mekteb-i Tıbbiye”, “Mekteb-i Harbiye” ve “ Mekteb-i Maarif-i Adliye” açıldı.
2. İlk öğretim zorunlu hale getirildi.
3. İlk kez Avrupa’ya öğrenci gönderildi.
4. Rüştiyeler ( orta okul) açıldı.
5. Takvim-i Vakayı adıyla ilk resmi gazete çıkarılmaya başlandı.
6. İlk kez pasaport uygulaması getirildi.
7. Devlet dairelerine II. Mahmut’un resmi asıldı.

d- Ekonomik Alanda Yapılan Islahatlar
1. Yerli malı kullanımı teşvik edildi ve kumaş üretimi için yeni fabrikalar açıldı.
2. Yerli tüccarlara gümrük kolaylıkları sağlandı.

Not: Ekonomik alanda tüm gayretlere rağmen istenilen başarı elde edilemedi. Osmanlı toprağı tam bir Pazar hailine geldi. Ülke Avrupa mallarının istilasına uğrarken, yerli küçük atölyeler kapandı.

 
Bugün760
Dün4045
Bu Ay47200
Toplam5559665
Şu anda 30 konuk çevrimiçi