Osmanlı Devletinde Askeri Teşkilat

2j19zld

• Osmanlı Devletinin sınırlarının genişlemesine paralel olarak düzenli orduya geçildi.
• İlk düzenli ordu Orhan Bey döneminde Yaya ve Müsellem adıyla kuruldu.
• I. Murat Döneminde Pençik Sistemine geçildi. Yeniçeri Ocağının temelleri atıldı.
1. Kapıkulu Ocakları
• Kapıkulu Ocakları yaya ve süvari olmak üzere ikiye ayrılır. Kapıkulu Ocakları devşirme askerlerden oluşmuştur.
• II. Murat Döneminde Devşirme Sistemi kanunlaştı. Balkanlarda yaşayan hrıstiyan ailelerin çocukların yetiştirilmesine başlandı.

Yayalar
• Acemi Oğlanlar Ocağı: Yeniçeri askerini ye-tiştirmek için oluşturulmuştur.
• Yeniçeri Ocağı: Savaş zamanında padişahı korumakla görevlidirler. Ancak 17. yüzyıldan itibaren sayıları ve etkinlikleri artmıştır. Barış zamanında İstanbul’un asayişinden sorumlu-durlar.
• Yeniçerilere 3 ayda bir Ulufe denilen maaş verilirdi. Ayrıca padişah değişikliklerinde cülus bahşişi alırlardı. Yeniçerinin terfi etmesine çık-ma denilirdi.
• Cebeciler: Yeniçeri ordusunun silahlarını onar-makla görevli bölümdür.
• Topçu Ocağı: Top dökmek ve onarmakla görevlidir. Osmanlı Devleti topu ilk defa 1389 I. Kosova Savaşında kullandı.
• Top Arabacıları Ocağı: Top Arabalarını yapan ve onaran ocaktı.
• Humbaracı Ocağı: El bombası yapan hum-bara denilen gülleleri hazırlayan ve kullanan o-caktır. Kont De Bonneval tarafından oluştu-rulmuştur. (Humbaracı Ahmet Paşa)
• Lağımcılar Ocağı: Kale kuşatmalarında hen-dek kazarak kaleyi ele geçirmeye çalışmıştır.
• Sakalar: Kapıkulu askerlerinin su ihtiyacını gidermiştir.

Süvariler
• Saray etrafında bulunan atlı askerlerdir.
• Sipahiler, silahtarlar, sağ ve sol garipler, sağ ve sol ulufeciler olmak üzere 6 bölüm olduklarından bunlara 6 bölük halkı da denilmiştir.

2. Eyalet Askerleri
• Tımar (dirlik) sistemine dayanır.
• Devletten maaş almazlar.
• Toprağa dayalı bir sistemdir.
• Devletin para harcamadan oluşturduğu bir ordudur.
• Genelde atlı askerlerden oluşur.
• İstanbul dışında bulunurlar.
• Ordunun kanatlarını oluştururlar.
• Sadece savaş zamanı asker, diğer zamanlarda çiftçidirler.

3. Akıncılar
• Sınır boylarında oturan Türklerden meydana gelen hafif süvari kuvvetleriydi.
• Başlıca görevleri; ordunun keşif hizmetlerini görmek, kaçan düşmanı kovalamak, düşmana baskınlar yaparak düşman ordusunu yıprat-maktı.

4. Azaplar
• Kelime anlamı bekâr demektir.
• Masrafları kendi şehir ve kasaba halkı tarafın-dan karşılanan gönüllü kuvvetlerdi.

5. Yaya ve Müsellem Ordusu
• Ordunun önünde giderek yolları ve köprüleri onarırdı.

6. Deliler
• Düşmana korkusuzca saldırmaları nedeniyle “deli” olarak adlandırılmışlardır.

7. Dizdar
• Kale muhafızlarıdır.

8. Yardımcı Kuvvetler
• Sefer zamanında bağlı özerk eyaletler Osmanlı Ordusuna asker gönderirlerdi.
• Bunlar içinde Kırım Hanlığı en önemli kuv-vetleri oluştururdu. (Eflak, Boğdan ve Erdel)

9. Donanma
• Kuruluş döneminde Karesioğullarının ele geçi-rilmesiyle ilk donanma oluşturuldu.
• Yıldırım Beyazıt, Gelibolu’da Fatih Sultan Mehmet Haliç’te, Yavuz Sultan Selim Tuzla’da tersane inşa etmiştir.
• II. Beyazıt zamanında Kemal Reis’in, Kanuni zamanında Barbaros’un gayretleriyle Osmanlı Donanması güçlenmiştir.
• 1538 Preveze Deniz savaşıyla Akdeniz Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.
• 1571 İnebahtı Deniz savaşından sonra Osmanlı Devleti Akdeniz’deki üstünlüğünü kaybetmiştir.
• Abdülaziz döneminde (dağılma döneminde) güçlü bir donanma oluşturulmasına rağmen kullanılmadığı için çürümeye terk edilmiştir.
• Ünlü denizci Piri Reisin Kitab-ı Bahriye adlı eserinde Dünya haritası bulunmaktadır. Ayrıca Seydi Ali Reisin Mirat-ül Memalik adlı eseri de coğrafya ile ilgili önemli bir eserdir.
• Donanma komutanına Kaptan-ı Derya denir.
• Donanma askerine Levent denir. Osmanlı Gemileri kürekle çalışan Çektirilerden oluşur-du. İlk kalyon II. Beyazıt Döneminde yapıldı.