İlk Türk Devletlerinde Kültür ve Medeniyet

2emepef

Yönetim
• Hükümdar gücünü Tanrıdan alır. Bu anlayışa Kut anlayışı denir.
• Hükümdara danışmanlık yapan kurultay (Toy) adında meclisleri vardır. Kurultaya Hakan’ın eşi olan Hatun katılabilir. Son sözü kurultayda üyeler değil Hakan verir.
• Ülke yönetimi doğu batı şeklinde ikiye ayrılmış asıl hükümdar doğuda bulunmuştur.
• Ülke hanedanın ortak malıdır anlayışı hâkimdi. (Veraset Sistemi) Bu durum taht kavgalarına sebep olmuştur.
• Aileler obaları, obalar boyları, boylar ise budunları meydana getirirdi.
• Dışişlerinden ve yazışmalardan Bitikçi (Tamgacı)sorumluydu. Bakanlara ise Buyruk ismi verilirdi.
• İllere gönderilen valilere Tudun denilirdi.
• Hükümdara; İlteber, İlteriş, İdikut, Kağan, Hakan, Tanhu Han, Şanyü gibi isimler verilirdi.

Hukuk
• Hükümdarın ve halkın uymak zorunda olduğu sözlü hukuk kurallarına Töre denir.
• Törenin kaynağında Hükümdar emirleri, gelenek ve görenekler, kurultay kararları vardır.
• Türk töreleri Moğollar tarafından yazılı hale getirilerek, Cengiz Yasaları oluşturulmuştur.

Din
• Türkler; Göktanrı, Şamanizm, Manihaizm, Budizm, Musevilik, Hrıstiyanlık gibi dinlere inanmışlardır.
• Mezarlarına Kurgan mezar taşlarına Balbal ismi verilirdi.
• Ölüleri eşyalarıyla birlikte gömülürdü. Ahiret inancı vardı.
• Ölü törenlerine Yuğ adı verilir ağıtlar yakılırdı.
• Cennete Uçmağ, cehenneme Tamu, din adamlarına ise Kam denir.

Ekonomi
• Ekonominin temeli avcılık ve hayvancılığa dayanıyordu.
• İpek ve kürk ticareti de önemli yer tutuyordu.
• Madencilikte Türkler ileri seviyedeydi. Demirin işlenmesini birçok medeniyet Türklerden öğrenmiştir.

Sanat ve Edebiyat
• Yazılı edebiyat gelişmemiştir. Kalıcı mimari eserlere rastlanmaz. Çadır kültürü gelişmiştir.
• Sav, Türklerin yaşam biçimini anlatan şiir, sa-gu ölen kişiye yakılan ağıt, koşuk kopuz deni-len müzik aleti ile söylenen şiirdir.
• 12 Hayvanlı Türk Takvimi kullanılmıştır.
• İlk yazılı eserler II. Göktürkler Döneminde verilmiştir. (Orhun Abideleri)
• Kâğıt ve matbaa Uygurlar tarafından kullanıldı.
• İlk minyatür türü eserler Uygurlar tarafından verilmiştir.
• Orta oyununun temellerini de Uygurlar atmıştır.