Hatay (Sancak) Sorununun Çözülmesi (30 Nisan 1939)

25oubky

Türkiye-Suriye sınırı 20 Ekim 1921’de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile çizilmiş ve Hatay’ın Fransa yönetimine kalması kabul edilmişti.( Hatay’ın özel yönetimi vardı) 1936’da Fransa, Suriye üzerindeki manda yönetimine son verince, Hatay sorunu yeniden gündeme geldi. Mustafa Kemal, Hatay meselesine ayrı bir önem verdi. Atatürk bu önemi şöyle ifade etmektedir: “Milletimizi gece gündüz meşgul eden başlıca mesele, hakiki sahibi öz Türk olan İskenderun-Antakya ve havalisinin mukadderatıdır. Bunun üzerinde ciddiyetle ve kat’iyyetle durmaya mecburuz.’’

Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne başvurdu.
• Milletler Cemiyeti Hatay’da bağımsız bir devlet kurulmasına karar verdi.
• Bağımsız Hatay Devleti kuruldu.(2 Eylül 1938) İlk devlet başkanı Tayfur Sökmenoğlu’dur.
• Suriye halkı bu durumu protesto etmiştir. Gerginliğin artmasıyla Fransa bölgeye 40 bin kişilik bir ordu göndermiştir.
• Fransa’nın Ortadoğu üzerindeki elini çekmesinde Almanya ve İtalya gibi faşist devletlerin etkisi vardı. Avrupa’daki bu gerginlik Fransa’nın Türkiye’ye yaptırım yapmasını engelliyordu. Fransa’nın Türkiye ile iyi geçinmeye çalışmasında Almanya ve İtalya’ya karşı Türkiye’nin desteğini alma düşüncesi etkili olmuştur.
• 3 Haziran 1938’de Türkiye ve Fransa arasında yapılan askerî antlaşma ile Sancak statüsünün korunması öngörülmüştür. Bu antlaşma gereğince Türkiye ve Fransa Sancak’a 2500’er kişilik bir kuvvet göndermiştir.
• Askeri antlaşmanın imzalanmasından sonra iki ülke arasında 4 Temmuz 1938’de bir dostluk antlaşmasının imzalanması Sancak sorununun çözülmesinde etkili olmuştur.
• Hatay Meclisi, 29 Haziran 1939’da Türkiye ile birleşme kararı aldı.
• 30 Haziran 1939’da Türkiye bu kararı kabul etti. Hatay ili Türkiye’ye bağlandı.
• Hatay sorununun çözümü, Atatürk’ün dış politikadaki başarısıdır.