Türkiye’de Ulaşımı Etkileyen Etmenler

14bjq4w

Doğal Etkenler
Türkiye’de ulaşımı güçleştiren en önemli doğal etken yer yüzü şekilleridir. Yükseltinin fazla olması, dağların geniş yer kaplaması dağların ve yükseltinin doğuya doğru artması, kuzey ve güney kıyılarımıza parelel dağ sınırlarının bulunması, derin ve geçit vermeyen ırmak ve vadilerinin olması, çığ ve heyelan olaylarının yaşanması ulaşımı zorlaştıran başlıca unsurlardır. Ülkemizde ulaşımı olumsuz yönde etkileyen bir diğer etken de iklim koşullarıdır.

• Sosyal Etkenler
Yol, tünel, köprü yapımı ve bakımı için gereken sermaye ile bunları yapabilecek teknik eleman başlıca beşeri faktörlerdir. Ülkemizde ulaşım ağı, uzunluk ve nitelik yönünden henüz istenilen seviyeye çıkarılamamıştır. Ulaşım ağının gelişmesini engelleyen koşullardan yapım giderlerinin etkisi artarak devam etmektedir. Bu doğal sakıncalarına ve beşeri sıkıntılarına karşın, Eski dünya kıtaları arasında kara, hava ve deniz yolları üzerinde bir köprü durumunda oluşu ulaştırma bakımından üstünlük sağlar.

Karayollarımız
Türkiye’de coğrafi koşulların gerektirdiği şekilde önemli ve pek işlek karayolları kavşak yerleri olmuştur. Karayoluyla Türkiye’nin her yerine ulaşılabildiği için yük ve yolcu taşımada en büyük rolü karayolları oynamaktadır. En çok kullanılan ulaşım şekli karayolu ulaşımıdır. Dolayısıyla ülkemizdeki karayollarındaki trafik hacmi her geçen gün artmaktadır.

Türkiye’de karayollarının dağılışı ve yer şekilleri arasında arasında bir uygunluk vardır. Ülkemizde karayolu yapımının en uygun ve taşımacılığın en kolay yapıldığı bölgelerimiz Marmara, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve kıyı Ege’dir.Doğu Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz’de ise yükselti, dağların uzanışı karayolu yapımını ve taşımacılığını zorlaştırmaktadır. Bu bölgelerimizde ulaşım belli geçitlerle sağlanmaktadır. Bunlar:

Belen geçidi : Çukurova’yı Hatay’a ve Ortadoğu’ya bağlar.

Gülek geçidi : Çukurova’yı İç Anadolu’ya bağlar.

Sertavul geçidi ve Göksu kanyonu : Taşeli platosunu İç Anadolu’ya bağlar.

Çubuk Boğazı : Antalya’yı Göller Yöresine bağlar.

Zigana geçidi : Karadenizi İç Anadolu’ya bağlar.

• Demiryolları

Demir yollarımız da yer şekillerinden etkilenir. Doğu-Batı yönünde, akarsu vadilerini ve düz alanları izler. Bazı yerlerde ise dağları tünellerle aşar. Ülkemizdeki engebeler ve dağlar demiryolu ulaşımını güçleştirmekte ve yapım giderlerini artırmaktadır.

İzmir-Aydın hattı 1866’da işletmeye açılan ilk demir yolumuzdur. Ülkemizde demir yolu ulaşımı daha çok yük taşımacılığında kullanılmaktadır. Günümüzde Türkiye’nin demir yolu ağı 8429km dolayındadır. Bu Türkiye gibi geniş bir ülke için yeterli bir ağ sayılmaz. Ülkemizin demiryolu taşıtlarını (vagon, lokomotif) yapmak ve tamir etmek üzere Eskişehir, Sivas, Ankara ve Adapazarı’nda fabrikalar kurulmuştur.

• Deniz Ulaşımı
Uzun kıyıları bulunan ve iki önemli boğaza sahip olan Türkiye denizcilik alanında her türlü gelişmelere ve ilerlemelere elverişli koşulların bulunduğu bir ülkedir. Ancak deniz ulaşımından yararlanma yeterli değildir. Bir ülkenin kendi limanları arasında sadece kıyı boyunca yolcu ve yük taşıma hakkına “kabotaj” denir. Bu gün tersanelerin gelişmesi, liman sayısının artışı ve işlerliği sayesinde ticaret filomuzun kapasitesi artmıştır.

Türkiye’de deniz yolları ve ticareti bakımından yapılacak en önemli iş navlun piyasasını (taşıma ücreti) canlandırmak , artırmak ve bunu hemen bütünüyle Türk gemiciliğine bırakmaktır. Ticari malların bir yerden başka bir yere, içinde bulundukları nakliye aracı (kamyon, römork..vb) ile taşınması olan ro-ro taşımacılığı da büyük limanlarımızda yapılmaktadır.

Türkiye’de Hava Ulaşımı ve Hava Limanlarımız
En çabuk olarak ve en kısa yoldan havadan ulaştırmayı sağlayan sisteme hava yolları denir. Türkiye’de ilk hava yolu ulaşımı 1933’te Devlet Hava Yolları İşletmesi’nin kurulmasıyla başlamıştır. 1956’da özel sermayenin de katılımıyla Türk Hava Yolları Anomim Ortaklığı kurulmuştur. Ülkemizde yolcu, yük ve posta taşımacılığında gelişmelere bağlı olarak artışlar olmaktadır. Ancak Türkiye’de hava yolu daha çok yolcu taşıma ve haberleşme alanlarında kullanılmaktadır.