ERZURUM KONGRESİ 23 Temmuz/ 7 Ağustos 1919

2hprd6d

ERZURUM KONGRESİ
– 3 Temmuzda Erzurum’a gelen M. Kemal 7-8 Temmuz’da askerlik görevinden istifa etti.
– 15. Kolordu Komutanı K. Karabekir, İst. Hük.’nin emrine rağmen M. Kemal’i tutuklamayarak onun hizmetinde olduğunu bildirdi.
– Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından Ermeni faaliyetlerine karşı toplandı.

Kongrede Alınan Kararlar
1. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür parçalanamaz.
Milli sınırlar ifadesi ilk kez kullanılarak, vatanın bir bütün olarak savunulacağı ilk kez belirtilmiştir.
2. İst. Hük. ‘i vatanın bağımsızlığını sağlayamazsa, bu amaçla geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümetin üyelerini milli kongre seçecektir. Eğer kongre toplanmamışa seçim işini temsil Heyeti yapacaktır.
• İst. Hük. ‘e karşı alternatif bir hükümet kurulacağı ilk kez ifade edilmiştir.
3. Kuvay-ı Milliye yi amil milli iradeyi hakim kılmak esastır.
• Ulusal egemenliğin koşulsuz olarak gerçekleşeceği hakkında ilk kez karar alınmıştır.
4. Ulusal irade padişah ve halifelik makamlarını da kurtaracaktır.
• Halifelik makamına dokunulmayarak onun siyasî ve dini gücünden yararlanılmak istenilmiştir.
5. Azınlıklara siyasal, sosyal ve ekonomik dengeleri bozucu haklar verilemez.
• Azınlık hakları ilk kez bir kongrede yer aldı.
6. Manda ve himaye kabul edilemez.
• Manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir.
7. Mebuslar Meclisi derhal toplanmalı ve hükümet denetlenmelidir.

Erzurum Kongresi’nin Önemi
1. Toplanış şekli ve amacı bölgesel olmakla beraber aldığı kararlar ulusaldır.
2. Alınan kararlar Sivas Kongresi ve Misak-ı Milli kararlarının biçimlenmesinde etkili olmuştur.
3. İlk kez manda ve azınlıklar konusu ele alınmıştır.
4. Doğu Anadolu’daki direniş hareketleri birleştirilmiş bu da bütün yurttaki direnişin birleşmesi yolunda ilk adım olmuştur.
5. Kongreden önce görevinden alınan M.Kemal kongreden milli mücadelenin lideri olarak çıkmıştır.
6. Kongrenin başarısı Batı Anadolu’daki direniş hareketini de güçlendirmiştir.

***NOT: Kongreden sonra 9 kişiden oluşan ve başkanlığını M. Kemal ‘in yaptığı bir “ Temsil Heyeti” oluşturuldu. Bu heyetin bölgesel olan yetkileri Sivas’ta ulusal hale geldi.