ŞEYH SAİT İSYANI 13 Şubat 1925

95zmkw

Nedenleri:
1. Halifelik ve saltanat yanlılarının kışkırtmaları.
2. T.C.F’nin meclisteki tavırlarının, eski rejim yanlılarını cesaretlendirmesi.
3. İngilizlerin Şeyh Sait ve yanlılarını kışkırtarak Musul sorununun İngiltere lehine sonuçlanmasını sağlamak istemesi.
4. Yapılan inkılapların halk tarafından tam olarak anlaşılamamış olması.
5. Güneydoğu Anadolu’da İngiltere destekli bir Kürt devleti kurulmak istenmesi.

Gelişimi:
– Ayaklanma 13 Şubat 192’te Ergani’de başladı. Kısa sürede Genç, Elazığ, Diyarbakır ve Bitlis’e yayıldı.
– İsyan bastırılamayınca Başbakan Fethi Okyar istifa etti. İ. İnönü Hükümet kuruldu.
– 4 Mart 1925’te Takrir –i Sükun Kanunu çıkarılarak olağanüstü hal ilan edildi.
– İstiklal Mahkemeleri yeniden kuruldu.

Sonuçları:
– T.C.F isyanda rol aldığı gerekçesiyle 5 Haziran 1925’te kapatıldı.
• Böylece çok partili hayata geçiş denemesi başarısızlıkla sonuçlanmış oldu.
– İngiltere bu isyanı kullanarak Musul sorununu Türkiye aleyhine sonuçlanmasını sağlamıştır.
– Şeyh Sait İsyanı, Cumhuriyet rejimine yönelik bir isyandır. Laik düzene yönelik ilk isyan hareketidir.