XVIII. YY ISLAHATLARI

35bba8p

1. LALE DEVRİ ISLAHATLARI – 1718 / 1730
– 1718 Pasarofça Ant. ile barış dönemine giren Osmanlı Devleti’nde Avrupa’nın etkisinde kalınarak ıslahatlar yapılmış, ayrıca zevk, eğlence ve dünya güzelliklerinden yararlanma düşüncesi ortaya çıkmıştır.
– Adını bu dönemde bolca yetiştirilen lalelerden almıştır.
– 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.
– Bu dönemin en önemli devlet adamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşadır. Padişah ise III. Ahmet’tir.

Bu Dönemde Yapılan Islahatlar
1. İlk defa Avrupa’ya geçici elçiler gönderildi ( Yirmi sekiz Mehmet Çelebi ).
2. İlk Türk matbaası İbrahim Müteferrika tarafından kuruldu. 1727
3. İstanbul’da ilk defa itfaiye teşkilatı kuruldu. ( Tulumbacı Ocağı ) 1720
4. İlk defa çiçek aşısı uygulandı.
5. Doğu klasikleri ve batı dillerinden bir çok eser Türkçe’ye çevrildi.
6. Kağıt, kumaş ve çini fabrikaları açıldı.
7. Kültür ve sanat alanında bir çok eserler meydana getirildi. Avrupa’dan etkilenilenerek rokoko ve barok tarzında eserler yapıldı.
8. Yeni ve büyük kütüphaneler yapılmıştır. ( Enderun Kütüphanesi, Yenicami Kütüphanesi )
NOT: Bu dönemde askeri alandaki yenilikler önemli yer tutmamıştır. Padişahlar seferlerden uzak durmuşlar ve eğlence işleriyle uğraşmışlardır.

SONUÇ :
– Yapılan ıslahatlarda İlk defa Avrupa etkisi görülmüştür.
– Bu dönemde batıyla barış varken, İran’la savaş vardır.
– Batı tarzı mimari eserler yapılması, sivil mimariyi ön plana çıkarmıştır.
– Bu dönemde lüks ve eğlencenin, zevk ve israfın yaygınlık kazanması tepkiyle karşılanmış,İran savaşlarındaki başarısızlılarda buna eklenince Patrona Halil İsyanı çıkıştır. Bir çok devlet adamı idam edilirken, padişah III Ahmet’te yerini I. Mahmut’a bırakmıştır.

2. I. MAHMUT DÖNEMİ ISLAHATLARI
Bu dönemde yapılan ıslahatlar daha çok askeri alanda yapılmıştır. I. Mahmut Fransız asıllı Humbaracı Ahmet Paşa’yı askeri ıslahatlar yapmakla görevlendirmiştir.
– Topçu ocakları Avrupa usulüne göre yeniden düzenlendi.
– İstanbul’da Humbara ocağı açıldı.
– Subay yetiştirmek amacıyla Hendesehane ( Kara Mühendishanesi ) açıldı. 1734

***NOT : Osmanlı Devleti’nde askeri alanda ilk defa Avrupa’dan bu dönemde yararlanılmıştır.

3. III. MUSTAFA DÖNEMİ ISLAHATLARI
– Topçu ocağı ıslah edilerek modern bir top dökümhanesi açılmıştır. Avrupa tarzında sürat topçuları ocağı kurulmuştur.
– Deniz subayı yetiştirmek amacıyla “ Deniz Mühendishanesi” açıldı.
– Mali alanda ıslahatlar yapılmıştır. Esham sistemi getirilmiştir.( iç borçlanma)

4. I. MAHMUT DÖNEMİ ISLAHATLARI
– Sürat Topçuları, Lağımcı ve Humbaracı Ocakları genişletilerek ıslah edildi.
– Ulufe alım- satımı yasaklandı.
– İstihkam Okulu açılmış ve Avrupa’dan uzmanlar getirilmiştir.
– Yeni tersaneler kurulmuş ve levent teşkilatı kaldırılmıştır.
– Tımar sistemindeki bozukluk giderilmeye çalışılmıştır.

5. III. SELİM DÖNEMİ ISLAHATLARI
– Avrupa’dan uzmanlar getirilerek Nizam-ı Cedit Ordusu kuruldu.
– Askeri alanda yapılan ıslahatların masraflarını karşılamak için İrad-ı Cedit adıyla bir hazine kuruldu.
– Nizam-ı Cedit için Selimiye ve Levent kışlaları kuruldu.
– Kara ve Deniz Mühendishaneleri geliştirildi. Buralarda ilk defa Fransızca ders okutulmaya başlandı.
– Üsküdar’da Darü’t- Tibaati’l- Amire adıyla ilk resmi devlet matbaası kuruldu.
– Avrupa Başkentlerde ilk defa daimi elçilikler açıldı.

***NOT: Yapılan ıslahatlar Yeniçerilerin tepkisiyle karşılandı. Sonuçta çıkan Kabakçı Mustafa İsyanı ile III.Selim tahttan indirildi.