OSMANLIDA ORDU VE DONANMA

4lq5na

OSMANLI ORDUSU
OSMANLI KARA ORDUSU DONANMA
A.KAPIKULU OCAKLARI
B)EYALET ASKERLERİ
C)YARDIMCI KUVVETLER

A) KAPIKULU OCAKLARI:
– Padişah I.Murat zamanında oluşturuldu. O zaman İslam hukukuna göre savaş esirlerinin beşte biri hükümdara ayrılırdı. Padişah da bunları özel hizmetlerinde kullanırdı. Bir bölümü de saray hizmetlileri arasına alınırdı. I. Murat zamanında PENÇİK OĞLANI denilen bu savaş esirlerinin sayısı arttı.Bunun üzerine bu esirlerden düzenli bir ordu kurularak yararlanılmak istendi.Bu sisteme “Pencik Usulü” denildi.Böylelikle Kapıkulu ocakları oluşturuldu.
– Devşirme Usulü: Kapıkulu ocakları kurulduktan sonra bu ocaklara sürekli bir kaynak bulmak amacıyla devşirme usulü oluşturuldu. Buna göre özellikle Balkanlar’da yaşayan Hıristiyan ailelerin çocukları ailelerinden alınarak İslam dinini, Türkçe’yi ve Türk gelenek ve göreneklerini öğrenmek üzere Türk ailelerinin yanına gönderilirdi. Tek çocuklu ailelerin çocukları alınmazdı. Daha sonra bu çocuklar Acemi Oğlanlar ocağına gönderilirlerdi.

Kapıkulu Yayaları (piyadeleri)

1) Acemi Oğlanlar Ocağı: Yeniçeri ve diğer Kapıkulu ocaklarına asker yetiştirmek için kurulmuştur
.Türk ailelerinin yanından gelen devşirme çocukları burada yapılan askeri eğitimden sonra sınavdan geçirilir, başarılı olanlar Enderûn’a alınırdı. Diğerleri Kapıkulu ocaklarına dağıtılırlardı.
2) Yeniçeri Ocağı: Kapıkulu ocaklarının en önemlisidir. Savaş zamanında merkezde bulunur padişahı korurlardı. Barışta ise Divân muhafızlığı yapmak, İstanbul’un güvenliğini sağlamak, sınırlardaki kalelerde muhafızlık yapmak gibi görevleri vardı.Yeniçerilere üç ayda bir “ULUFE” denilen maaş, padişah tahta çıktığında “CULÜS BAHŞİŞİ”, il sefere çıktığında da “SEFER BAHŞİŞİ” verilirdi. Yeniçerilerin komutanına “YENİÇERİ AĞASI” denilirdi.
3) Cebeciler: Komutanlarına “CEBECİBAŞI” denilirdi. Yeniçerilerin silahlarını ve zırhlarını yapar,onarır ve silah ambarlarında muhafaza ederlerdi.
4) Topçu Ocağı: Bu ocağın görevi top dökmek, ve topları kullanmaktı. Osmanlılar topu ilk defa I.Kosova Savaşında kullandılar.
5) Top Arabacıları Ocağı: Top arabalarını yapan ve topları taşıyan ocaktı. Komutanlarına”ARABACIBAŞI” denirdi.
6) Humbaracılar Ocağı: Havan denilen toplarla, humbara denilen gülleleri hazırlayan ve kullanan ocaktı. Komutanına “HUMBARACIBAŞI” denirdi.
7) Lağımcılar Ocağı: Kale kuşatmalarında,hendek kazarak veya fitil döşeyerek surları yıkan teknik bir sınıftı. Komutanına “LAĞIMCIBAŞI” denirdi.
8) Sakalar: Kapıkulu askerlerinin sularını taşırdı.Komutanına “SAKABAŞI” denirdi.

Kapıkulu Süvarileri (Atlıları)

– Altı Bölük halkı da denirdi.Derece ve maaş yönünden yeniçerilerden üstündüler.
– Sipah ve silahtar; savaş sırasında padişah çadırını
– Sağ ve Sol ulufeciler; Saltanat sancaklarını
– Sağ ve sol garipler; ordunun ağırlıklarını ve hazineyi korurlardı.

B- EYALET ASKERLERİ :
1. Tımarlı Sipahiler: Tımar sistemi daha önceki Müslüman Türk devletlerinde gördüğümüz IKTA sisteminin Osmanlılar tarafından geliştirilmiş şekliydi. Tımarlı Sipahiler kendilerine DİRLİK verilen kişilerin beslemek zorunda oldukları tamamı Türklerden meydana gelen atlı askerlerdi.Savaş sırasında ordunun sağ ve sol kanatlarında durarak,ordu merkezini yanlardan gelecek saldırılara karşı korurlardı.Kanuni Sultan Süleyman’ın son zamanlarına kadar devletin en önemli ve en büyük askeri gücüydü.
2. Akıncılar: Sınır boylarında oturan Türklerden meydana gelen hafif süvari kuvvetleriydi. Başlıca görevleri; ordunun keşif hizmetlerini görmek, kaçan düşmanı kovalamak, düşmanı oyalamaktı.
3. Azaplar: Kelime anlamı bekâr demektir. Masrafları kendi şehir ve kasaba halkı tarafından karşılanan gönüllü kuvvetlerdi.
4. Deliler: Düşmana korkusuzca saldırmaları nedeniyle “deli” olarak adlandırılmışlardır.
5. Gönüllüler: Sınırdaki kasaba ve şehirleri korumakla görevliydiler.
6. Beşliler: Her beş haneden bir kişi alınarak oluşturulan bu birlikler sınırdaki kalelerin korunmasında görevlendirilirdi.
7. Yaya Ve Müsellemler: Ordunun önünde giderek yolları ve köprüleri onarırlardı.

C- YARDIMCI KUVVETLER:
– Bir savaş zamanında bağlı hükümetlerin(Kırım,Eflak.Boğdan) askerleri de Osmanlı ordusuna yardım ederlerdi. Bunlar içinde en önemlisi Kırım kuvvetleriydi.
D- DONANMA:
– Osmanlılar Orhan Bey zamanında Karesi Beyliğini ele geçirince bu beyliğin donanmasına da Sahip olmuşlardır.
– Yıldırım Bayezıt tarafından Gelibolu’da bir tersane yapılmıştır. Fatih zamanında gelişmeye başlayan donanma, II.Beyazıt zamanında Kemal Reis’in, Kanunî zamanında da Barbaros Hayrettin Paşa’nın Osmanlı hizmetine girmesiyle Akdeniz’de en üstün güç haline gelmiştir.
– Donanma komutanına Kaptan.ı Derya veya Kaptan Paşa, deniz askerlerine ise LEVENT denirdi.Barbaros Hayrettin Paşa, Turgut Reis, Salih Reis, Pirî Reis, Murat Reis, Seydi Ali Reis, Kılıç Ali Reis meşhur Türk denizcileridir.