OSMANLI HUKUK SİSTEMİ

r104lh

Osmanlı Devletinde hukuk iki temele dayanıyordu:1) Şer’î Hukuk, 2) Örfî Hukuk

1. Şer’i Hukuk:
– Şer’i hukukun kaynaklarını Kur’an, Hadis, İcmâ ve Kıyas oluşturuyordu. Şer’i hukuk sadece Müslümanlara uygulanırdı. Kamu hukuku dışında kalan davalarda Müslüman olmayanlar, kendi dinî kurumlarında yargılanırlardı.
2. Örfi Hukuk:

– Türk gelenek ve göreneklerine göre düzenlenmiş kurallarla, şer’i hukukun esaslarına aykırı olmamak kaydıyla padişahların buyruklarından oluşurdu. Örfi hukukun esasları Kanunname adıyla bir araya getirilmiştir.

NOT: Bilinen ilk Osmanlı Kanunnamesi Fatih Sultan Mehmet’in kanunnâmesidir. (KANUNNAME-İ ALİ OSMAN)
Osmanlı Devletinde Hukukun uygulanışı

– Osmanlı Devletinde şer’i ve örfî bütün meseleler şer’î mahkemelerde çözümlenirdi.
– Eyalet, sancak ve kazalardaki mahkemelerde “hakim” olarak KADI bulunurdu. Kadı’nın verdiği karardan şüphe duyanlar üst mahkeme olarak Divan.ı Hümayûna başvurabilirlerdi.
– Daha küçük yönetim birimlerinde (nahiyelerde) kadı adına hüküm verenlere NAİB denirdi. Mahkemelerde görülen davalar ŞERİYYE SİCİLLERİ denilen defterlere kaydedilirdi.